Een cirkelzaag is pas echt effectief wanneer het juiste zaagblad wordt gebruikt. Niet ieder zaagblad is namelijk geschikt voor elk materiaal. Een blad dat perfect door hout zaagt, kan bij aluminium of staal juist snel bot worden of zelfs beschadigen. Daarom is het belangrijk om te weten welke soorten zaagbladen er zijn en waar je ze voor gebruikt.
Een goed gekozen zaagblad zorgt voor een strakke zaagsnede, werkt veiliger, gaat langer mee en voorkomt onnodige slijtage van de machine. Bovendien hoef je minder na te werken en zaag je sneller en nauwkeuriger.
Voor hout en plaatmateriaal, zoals multiplex, MDF, spaanplaat en OSB, wordt meestal een hardmetalen zaagblad (HW) gebruikt. Deze zaagbladen hebben hardmetalen tanden die lang scherp blijven. Voor een grove constructiezaagsnede kies je een blad met weinig tanden. Wil je een strakke afwerking, bijvoorbeeld bij meubels of multiplex, dan gebruik je juist een blad met veel tanden.
Bij kunststoffen, zoals PVC of acrylaat, wordt eveneens een hardmetalen zaagblad gebruikt. Vaak heeft dit blad een wisselvertanding, waardoor het materiaal netjes wordt afgesneden zonder te smelten of te rafelen.
Voor aluminium en andere non-ferrometalen, zoals koper en messing, gebruik je een speciaal hardmetalen zaagblad met een fijne vertanding en een negatieve spaanhoek. Hierdoor wordt het materiaal rustig gesneden en ontstaat een gladde zaagsnede.
Wanneer je staal of roestvast staal wilt zagen, is een standaard houtzaagblad niet geschikt. Hiervoor worden zaagbladen van HSS (sneldraaistaal) of speciale hardmetalen metaalzaagbladen gebruikt. Deze zijn bestand tegen de hoge belasting en warmte die bij het zagen van metaal ontstaat.
Voor steen, beton en tegels wordt een diamantzaagblad gebruikt. Dit blad heeft geen tanden, maar een rand met industriële diamantkorrels. Diamantzaagbladen zijn zeer slijtvast en kunnen, afhankelijk van het type, droog of nat worden gebruikt.
Het aantal tanden bepaalt hoe snel en hoe netjes een materiaal wordt gezaagd.
Een zaagblad met 12 tot 24 tanden zaagt snel en voert veel spaanders af. Dit type wordt gebruikt voor ruw constructiewerk waarbij de afwerking minder belangrijk is.
Een blad met 24 tot 48 tanden is de meest veelzijdige keuze. Het biedt een goede balans tussen zaagsnelheid en afwerking en wordt veel gebruikt voor algemeen timmerwerk.
Voor fijn zaagwerk worden zaagbladen met 48 tanden of meer gebruikt. Deze geven een zeer nette zaagsnede en worden toegepast bij multiplex, laminaat, meubels en andere zichtwerken. Hoe meer tanden een zaagblad heeft, hoe mooier de afwerking, maar ook hoe langzamer het zaagt.
Niet alleen het aantal tanden is belangrijk, maar ook de vorm van de tanden.
Een vlakke vertanding wordt vooral gebruikt voor het snel schulpen van hout. Hierbij staat snelheid belangrijker dan een perfecte afwerking.
De meest voorkomende vertanding is de wisseltand (ATB). Hierbij staan de tanden afwisselend iets naar links en rechts. Hierdoor ontstaat een zuivere zaagsnede en is het blad geschikt voor de meeste houtsoorten.
Voor plaatmateriaal, laminaat en kunststoffen wordt vaak een combinatievertanding (TCG) gebruikt. Deze voorkomt splintervorming en zorgt voor een glad oppervlak.
Bij het zagen van nat hout of vers hout worden soms zaagbladen met een holle tand gebruikt. Deze voeren grote spaanders goed af en raken minder snel verstopt.
Zaagbladen zijn verkrijgbaar in verschillende diameters. Veel voorkomende maten zijn 160, 190, 216 en 250 millimeter voor handcirkelzagen en afkortzagen. Grotere formaatzagen gebruiken vaak bladen van 300 millimeter of meer.
Naast de diameter is ook de asmaat belangrijk. Dit is de diameter van het gat in het midden van het zaagblad. Veel voorkomende asmaten zijn 20, 30 en 32 millimeter. Een zaagblad moet altijd de juiste asmaat hebben of worden gemonteerd met een passende reduceerring.
De breedte van de zaagsnede wordt de kerf genoemd.
Een dunne kerf vraagt minder vermogen van de machine en zorgt voor minder materiaalverlies. Dit type wordt veel gebruikt bij accucirkelzagen.
Een standaard kerf is geschikt voor de meeste toepassingen en biedt een goede combinatie van stabiliteit en zaagkwaliteit.
Een dikke kerf wordt toegepast bij zware machines en intensief gebruik. Het zaagblad is stijver en minder gevoelig voor trillingen.
De meeste zaagbladen voor hout zijn voorzien van hardmetalen tanden (HW). Deze blijven lang scherp en zijn geschikt voor hout, plaatmateriaal en sommige kunststoffen.
Voor metaal worden vaak HSS-zaagbladen gebruikt. Deze zijn hittebestendig en speciaal ontwikkeld voor het zagen van staal.
Voor steenachtige materialen zijn diamantzaagbladen de standaard. Deze zijn zeer slijtvast en behouden hun zaagvermogen ook bij harde materialen zoals beton en natuursteen.
Controleer voor gebruik altijd of het zaagblad schoon, scherp en onbeschadigd is. Een bot zaagblad vraagt meer kracht, veroorzaakt meer warmte en vergroot de kans op terugslag.
Laat het zaagblad het werk doen en forceer de machine nooit. Gebruik altijd het juiste toerental voor het gekozen zaagblad en controleer of het maximale toerental van het blad hoger is dan dat van de machine.
Draag tijdens het zagen altijd persoonlijke beschermingsmiddelen, zoals een veiligheidsbril en gehoorbescherming. Bij langdurig zagen is ook stofafzuiging of een stofmasker belangrijk.
De keuze van het juiste zaagblad bepaalt voor een groot deel de kwaliteit van het zaagwerk. Voor hout wordt meestal een hardmetalen zaagblad gebruikt, terwijl voor metaal HSS- of speciale hardmetalen bladen nodig zijn. Steen en beton worden gezaagd met diamantzaagbladen.
Ook het aantal tanden speelt een belangrijke rol. Weinig tanden zorgen voor een snelle, grove zaagsnede, terwijl veel tanden een langzamere maar veel nettere afwerking geven. Door daarnaast te letten op de tandvorm, diameter, asmaat en zaagsnede kies je altijd het juiste blad voor de klus.
Een vakman kiest daarom niet alleen de juiste machine, maar begint altijd met de juiste keuze van het zaagblad. Dat levert sneller, veiliger en nauwkeuriger werk op en verlengt bovendien de levensduur van zowel het zaagblad als de machine.
